My Twitter Feed

2 Φεβρουαρίου, 2023

ΕΙΔΗΣΕΙΣ.ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ:

Επίσκεψη Κουτσούμπα στο Κιλκίς -

Πέμπτη, 2 Φεβρουαρίου, 2023

Περιοδεία Κ. Αρβανίτη στο νομό μας -

Τετάρτη, 1 Φεβρουαρίου, 2023

Καλά που έχουμε και τα κρασιά μας! -

Τετάρτη, 1 Φεβρουαρίου, 2023

“Η ΕΕ να στηρίξει τους αγρότες” -

Τρίτη, 31 Ιανουαρίου, 2023

Από το Κιλκίς στο Μίτσιγκαν -

Δευτέρα, 30 Ιανουαρίου, 2023

Ανακοινώθηκε το ψηφοδέλτιο -

Δευτέρα, 30 Ιανουαρίου, 2023

Μάλγαρης: “Παρών” για Δήμο Κιλκίς -

Σάββατο, 28 Ιανουαρίου, 2023

Μονάδα λυματολάσπης με 6,8 εκατ. -

Σάββατο, 28 Ιανουαρίου, 2023

Τα μέσα και ο σκοπός…

OLYMPUS DIGITAL CAMERAΤου Μιχάλη Βιδιαδάκη*


“Ο σκοπός, αγιάζει τα μέσα”… Ακούστηκε πρόσφατα σε μια παρέα που συζητούσε με πάθος τις τελευταίες πολιτικές εξελίξεις. Επανέρχεται ολοένα και συχνότερα, σα φάντασμα ή σαν κατάρα, στις περισσότερες από τις ιδεολογικές αντιπαραθέσεις που αφορούν κυρίως το χώρο της Αριστεράς. Συνεχίζει αιώνες τώρα, να αποτελεί το πεδίο σύγκρουσης ανάμεσα στους υπερασπιστές της, χωρίς εκπτώσεις καθαρότητας του δόγματος, απέναντι στους θιασώτες της αποτελεσματικότητας.

Τούτη η φράση ήταν το θεμέλιο που οικοδομήθηκε κάθε είδους ολοκληρωτισμός. Από το Ροβεσπιέρο στην περίοδο της Τρομοκρατίας μετά τη Γαλλική Επανάσταση, μέχρι τις εκκαθαρίσεις του Στάλιν στις Δίκες της Μόσχας.  Ήταν το επιχείρημα που στήριξε θηριωδίες,  από την  ισοπέδωση της Θήβας και τη σφαγή των κατοίκων της από τον Αλέξανδρο,  μέχρι το “θεάρεστο” έργο του Τορκεμάδα και της Ιεράς Εξέτασης στην Ισπανία… Είναι από τις περιπτώσεις που “τα μέσα” επιβάλλονται σε τέτοιο βαθμό, χαρακτηρίζονται από τέτοια φρίκη, παραμορφώνουν σε τέτοιο σημείο τις προθέσεις, ώστε κανένας -και πολύ περισσότερο η ιστορία- δεν αναγνωρίζει το “σκοπό”.

Από την άλλη, η εμμονή στην απόλυτη ιδεολογική καθαρότητα, η άρνηση οποιουδήποτε συμβιβασμού με απώτερο σκοπό το αναγκαίο αποτέλεσμα, είναι πολύ πιθανό να οδηγήσει σε τραγωδίες. Ας προσπαθήσουμε να φανταστούμε τι θα συνέβαινε αν δεν ομονοούσαν παρά τις σοβαρές διαφορές τους Λακεδαιμόνιοι και Αθηναίοι μπροστά στην Περσική απειλή, αν Στάλιν και Τσώρτσιλ δεν συμμαχούσαν απέναντι στο ναζισμό, αν η διακήρυξη του Ε.Α.Μ δεν καλούσε όλο το λαό- εργάτες, αγρότες, διανοούμενους, αστούς σε εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα- και εγκλωβιζόταν μόνο στις δυνάμεις του Κ.Κ.Ε… Προφανώς, η ιστορία θα είχε στερηθεί το φαινόμενο της Αθηναϊκής Δημοκρατίας στην πρώτη περίπτωση, ο Φασισμός θα είχε επικρατήσει για χρόνια στην Ευρώπη στη δεύτερη, το όραμα της Εθνικής Αντίστασης δεν θα ένωνε ποτέ τους Έλληνες στον αγώνα ενάντια στον κατακτητή.  Είναι οι σταθμοί της ιστορίας όπου το λυτρωτικό αποτέλεσμα δικαιώνει τους περιστασιακούς συμβιβασμούς, όπου δυνάμεις από διαφορετικές αφετηρίες παραμερίζουν διαφορές και αντιστέκονται νικηφόρα, απέναντι στον εφιάλτη της απόλυτης καταστροφής…

 Στις μέρες μας, καθώς οι λέξεις έχουν χάσει τη σημασία τους και ο πολιτικός λόγος κινείται ανάμεσα στη χυδαιότητα και την υποκρισία,  στη συνείδηση του μέσου πολίτη “τα μέσα” εμφανίζονται λιγότερο διακριτά, τα διλήμματα δεν είναι ξεκάθαρα και ταυτόχρονα, ο ρεαλισμός και οι τακτικές- απαιτείται από τις συνθήκες- να συμβαδίσουν με τη στρατηγική και το όραμα. Σχεδόν κάθε μέρα, σχεδόν σε κάθε δράση.

Είναι η εποχή που ένα αριστερό πολιτικό υποκείμενο καλείται να πολιτευθεί χωρίς να προδώσει τις αξίες του και την ίδια ώρα να υπηρετήσει την απόλυτη κοινωνική και εθνική ανάγκη για τη σωτηρία του τόπου, από μια άγνωστη, εξαιρετικά δύσκολη για την Αριστερά θέση. Τη θέση της διακυβέρνησης… Σ’ ένα εντελώς εχθρικό, νεοφιλελεύθερο περιβάλλον και μ’ ένα λαό όπου η ηττοπάθεια τείνει να αποτελέσει βασικό χαρακτηριστικό στοιχείο της ψυχοσύνθεσής του.

Λεπτές και επικίνδυνες ισορροπίες. Με πλήθος “καλοθελητών” από το χώρο της εγχώριας “Σοσιαλδημοκρατίας” που πνέει τα λοίσθια, να επισημαίνει, συνεπικουρούμενη από μισθωμένα Μ.Μ.Ε, το αδύνατο του εγχειρήματος. Να προφητεύει καταστροφές, βεβαιώνοντας πως οι αξίες είναι αδύνατον να συνυπάρξουν με την πράξη.

Ας μη γελιόμαστε ωστόσο για τις δυσκολίες του αγώνα. Το αριστερό κίνημα που βρίσκεται στο κατώφλι της διακυβέρνησης έχει μπροστά του το βαρύ φορτίο να εμπνεύσει ένα τεράστιο πολιτικό φάσμα, από την εξωκοινοβουλευτική Αριστερά έως τις παρυφές της Κεντροαριστεράς.  Έχει το επιβεβλημένο καθήκον να χρησιμοποιήσει “μέσα” για να επιτύχει τον απόλυτα αναγκαίο “σκοπό”. Συμβιβάζοντας τα καθημερινά, να κατορθώσει τα μεγάλα.

Σε τούτη την επίπονη προσπάθεια το φαινομενικό δίλημμα ( σταθερότητα στις αξίες ή συμβιβασμένος ρεαλισμός;)  μπορεί και πρέπει να αποδειχτεί πως στην ουσία δεν είναι δίλημμα. Πως αντιθέτως, η σταθερότητα στις αξίες εγγυάται το αποτέλεσμα και το αποτέλεσμα αποδεικνύει την ορθότητα των αξιών.

Με μια ωστόσο απαραίτητη προϋπόθεση: Η Αριστερά θα πρέπει πρώτα η ίδια, τελεσίδικα, να απαντήσει  και μετά πειστικά να μεταδώσει στην κοινωνία που αγωνιά,  στο εξής ερώτημα: Αν ο “σκοπός αγιάζει τα μέσα”,  ” Τι αγιάζει το …σκοπό; “

* Μέλος Ν.Ε. ΣΥΡΙΖΑ Κιλκίς

Άρθρο στην ΠΡΩΙΝΗ

Σχόλια
One Response to “Τα μέσα και ο σκοπός…”
  1. Ο/Η sittingbull λέει:

    Μα νομίζω ότι η απάντηση είναι ξεκάθαρη “το σκοπό τον αγιάζουν τα μέσα”! Η ίδια η ιστορία έχει αποδείξει ότι τα μέσα και ο σκοπός θα πρέπει να συμβαδίζουν, θα πρέπει να έχουν την ίδια ουσία το ίδιο περιεχόμενο και τα μέσα να είναι οι φορείς εκείνων των αξιών και των αρχών τις οποίες και πραγματώνει ο σκοπός όταν και άν επιτευχθεί. Μόνο μια δίκαιη πράξη θα φέρει την δικαιοσύνη, μόνο ελεύθερες αποφάσεις και πράξεις απο ελεύθερα υποκείμενα θα φέρουν την ελευθερία, μόνο αληθινά δημοκρατικά κινήματα και συνειδήσεις θα φέρουν την αληθινή (άμεση) δημοκρατία.
    Στα ιστορικά παραδείγματα που αναφέρονται αξίζει να σημειωθεί ότι ο σκοπός ήταν πράγματι υψηλός, αλλά τους περσικούς πολέμους τους διαδέχτηκε ο πελοποννησιακός πόλεμος δλδ εμφύλιος, τον Β’ ΠΠ τον διαδέχτηκε ο ψυχρός πόλεμος φτάνοντας ολόκληρο τον πλανήτη στο χείλος της καταστροφής, το μεγαλείο του ΕΑΜ επίσης τον διαδέχτηκε εμφύλιος, όπως εσωτερικός εμφύλιος ήταν και ο λόγος για την ήττα του λαικού μετώπου στον Ισπανικό εμφύλιο. Βέβαια δεν μπορεί να ισχυριστεί κανείς ότι ο λόγος που συνέβησαν όλα αυτά και μάλιστα σε τόσο διαφορετικά ιστορικά πλαίσια, ήταν τα “αλλότρια” μέσα που χρησιμοποιήθηκαν για να επιτευχθεί ο εκάστοτε σκοπός. Αλλά ίσως να αποτελούν φωτεινά παραδείγματα συνεργασίας και αλληλεγγύης όταν οι ιστορικές περιστάσεις το απαιτούν, κάτι που κατα τη γνώμη μου ισχύει σήμερα και για την χώρα μας, μια και τα μηνύματα για τα σχέδια των ελίτ εντός και εκτός συνόρων δεν είναι καθόλου ευοίωνα.
    Ο Νόαμ Τσόμσκι είχε πει ότι η ηθικότητα των πράξεων εξαρτάται απο την αποτελεσματικότητα αυτών. Μάλλον έχει αυτή η φράση την ανάγνωση που της δίνει η αρνητικότητα πράξεων που χαρακτηρίζει την εποχή μας, και δίνει το νόημα ακριβώς της ανηθικότητας που κρύβει η παθητικότητα όταν οι περιστάσεις απαιτούν την δράση όλων μας. Ίσως αυτό να κρύβεται και στην (μάλλον) επαμφοτερίζουσα στάση που κρατάει ο Μιχάλης στο παραπάνω άρθρο του.

Σχολιάστε