My Twitter Feed

5 Μαΐου, 2024

ΕΙΔΗΣΕΙΣ.ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ:

3,8 εκ. για συντήρηση δρόμων -

Τρίτη, 30 Απριλίου, 2024

Στη Βουλή οι διακοπές σε φ/β -

Τρίτη, 30 Απριλίου, 2024

ΑΔΕΔΥ: Όλοι σε απεργία 1ης Μάη -

Τρίτη, 30 Απριλίου, 2024

Κάλεσμα φορέων για τη 1η Μάη -

Τρίτη, 30 Απριλίου, 2024

ΑΟΚ: Απίστευτη ανατροπή από το ΙΕΚ ΔΕΛΤΑ -

Κυριακή, 28 Απριλίου, 2024

Βροντερό “παρών” για την Υγεία -

Σάββατο, 27 Απριλίου, 2024

Ερώτηση ΚΚΕ για τη Παθολογική -

Παρασκευή, 26 Απριλίου, 2024

Επισκέψεις ενόψει ευρωεκλογών -

Πέμπτη, 25 Απριλίου, 2024

Σκοτεινοί δολοφόνοι σε επανέκδοση

Sweet smell of success (Σκοτεινοί δολοφόνοι)

ΗΠΑ, 1957, διάρκεια: 96΄. Σκηνοθεσία: Αλεξάντερ Μακέντρικ

Γιατί πίσω από την είδηση κρύβεται μονάχα τρόμος…

Επανέκδοση του φιλμ σε νέα ρετουσαρισμένη κόπια.

Τα ειδοποιά στοιχεία στην ταινία αυτή είναι μόνο δύο. Και μία αστάθμητη παράμετρος. Στοιχείο πρώτο, ο σκηνοθέτης Αλεξάντερ Μακέντρικ, ένας δημιουργός παγκόσμιος με πληθώρα ταινιών και κυρίως το περίφημο Ladykillers. Στοιχείο δεύτερο, ένας Μπάρτ Λάνκαστερ στον πιο ψυχρό, φονικό δίχως σταγόνα αίμα χαρακτήρα που ενσάρκωσε ποτέ. Και η παράμετρος; Πώς κατασκευάζεται μια είδηση, πώς γίνεται μια στημένη συνέντευξη όπου τον πρώτο ρόλο έχει ο δημοσιογράφος και όχι ο καλλιτέχνης, πώς γράφεται ένα άρθρο ικανό να σκοτώσει (για πάντα) την ελευθερία της ψυχής του άλλου.

Στον κόσμο του άγνωστου αρθρογράφου των καλλιτεχνικών που κάνει τα πάντα για να ανέλθει ο εκπληκτικός Τόνι Κέρτις ως Σίντνεϊ Φάλκο: αγύρτης, δολοπλόκος, υποκριτής, γλύφτης της εξουσίας δίχως συνείδηση. Τρέχει κυριολεκτικά σαν πιστό αδέσποτο σκυλί πίσω από τον μέντορά του, τον πολύ και τρανό κριτικό τέχνης και με τρομερή αναγνωσιμότητα αρθρογράφο Μπάρτ Λάνκαστερ ως ηγεμονικό Τζέι Τζέι Χάνσενκερ (για το ρόλο πρώτη επιλογή ήταν ο Όρσον Ουέλς για να τον πάρει τελικά ο Λάνκαστερ που είναι και παραγωγός στο φιλμ με τη δική του εταιρία την HHL).

Ας δούμε τα πράγματα που το φιλμ στηλιτεύει μέσα στην εποχή που έγινε. Η σχέση Τζέι Τζέι – Φάλκο είναι όπως μεταξύ απόλυτου, τυραννικού δεσπότη και υποταγμένου δούλου. Ο πρώτος, φτασμένος και πολύς, αρκεί μια αρνητική του κριτική για να καταβαραθρώσει καριέρες και ζωές. Βιώνει το απρόσιτο της εξουσίας του τύπου, ένα προφητικό στυλ της σύγχρονης αυτοκρατορίας των ψεμάτων που λέγονται (κατασκευασμένα) ΜΜΕ. Ένας θεός που δεν έχει έλεος για κανένα εκτός από την αδερφή του (για τη σχέση αυτή αφήνονται λίγα υπονοούμενα και ερωτικής έλξης από την πλευρά του αδερφού). Ο δεύτερος, ψάρι που κολυμπάει σε θολά νερά και δεν τον πειράζει η βρωμιά καθόλου αφού στη γραφή της βρωμιάς και στη στηλίτευση του τίποτα υπάρχει το χρήμα, η άνοδος, η αναγνώριση επί πτωμάτων. Η εποχή στην οποία όλα αυτά διαδραματίζονται είναι το κυνήγι των «μαγισσών» (και κομμουνιστών και ελεύθερων ανθρώπων) στις ΗΠΑ επί Μακάρθι. Η εξουσία ανεξέλεγκτη, δικάζει, υποδεικνύει, επιτίθεται. Και ο καλλιτεχνικός χώρος είναι πρώτο θύμα της. Μέσα σε αυτό το απέραντο μαύρο της κρατικής προπαγάνδας των ΗΠΑ στη δεκαετία του ’50 όπου κυρίαρχο μοντέλο γίνεται ο μεγάλος αδερφός του Όργουελ, οι πολίτες μετατρέπονται σε ανυπόστατα μυρμήγκια που καθοδηγούνται από τον Τύπο που τα παραδίδει άβουλα και τρομοκρατημένα στη διάθεση του κράτους. Άνθρωποι σαν τους χαρακτήρες του φιλμ, δολοφονούν με το βαμβάκι ανθρώπους, εκβιάζουν, συνωμοτούν και φυσικά πλουτίζουν.

Ο σκύλος (Τ. Κέρτις) λαμβάνει μια εντολή από τον αφέντη του (Μ. Λάνκαστερ). Να κανονίσει να διακόψει η αδερφή τού μεγιστάνα των αρθρογράφων της Νέας Υόρκης τη σχέση της μ’ ένα άγνωστο μουσικό της τζαζ άμεσα αν θέλει να ανέλθει στην κλίμακα των ατζέντηδων του τύπου, διαφορετικά τον περιμένει το σκοτάδι και κατά συνέπεια η ανεργία και η φτώχεια. Τα πράγματα όμως θα πάρουν διαφορετική τροπή και η κόλαση θ’ ανοίξει τις πόρτες της πρόσχαρα για όλους. Κι αυτός που πέρασε τον εαυτό για Θεό των άλλων, θα πέσει. Και θα πέσει ατελείωτα συμπαρασύροντας τους θνητούς υποτακτικούς του.

Ένα σκοτεινό νουάρ χωρίς πραγματικό έγκλημα, μονάχα ηθικό. Κι αυτό είναι η αριστουργηματική ιδέα της δουλειάς του Μακέντρικ που στηρίχθηκε στο διήγημα Tell Me About It Tomorrow! του Έρνεστ Λέμαν που έγινε αρχικά εισπρακτική αποτυχία. Αργότερα όμως καθώς το φιλμ έγινε προπομπός μιας κραυγής της «άλλης» Αμερικής ενάντια στον Μακαρθισμό και την ισοπέδωση της αξίας της ελευθερίας από τον καθοδηγούμενο Τύπο, μετατράπηκε σε κορυφαίο και προφητικό έργο για τον επερχόμενο μεταπολεμικό κόσμο κι αυτό το βιώνουμε εδώ και καιρό στο δικό μας σήμερα.

Δείτε λοιπόν το φιλμ σε επανέκδοση και απολαύστε την αξίωση του Ανήθικου να διεκδικήσει τα πάντα κλείνοντας τις πόρτες στους υπόλοιπους που θέλουν να ζήσουν χωρίς υποκρισία τη ζωή τους. Πάρτε τον δύσκολο δρόμο, προσωπικά πιστεύω πως είναι καλύτερος…

  • Παραγωγή: Τζέιμς Χιλ
  • Σκηνοθεσία: Αλεξάντερ Μακέντρικ
  • Σενάριο: Ερνεστ Λέμαν, Κλίφορντ Οντέτς
  • Φωτογραφία: Τζέιμς Γουόνγκ Χάου
  • Μοντάζ: Αλαν Κρόσλαντ Τζούνιορ
  • Μουσική: Ελμερ Μπερνστάιν
  • Πρωταγωνιστούν: Μπαρτ Λάνκαστερ, Τόνι Κέρτις, Σούζαν Χάρισον, Μάρτι Μίλνερ
  • Διάρκεια: 96 λεπτά
  • Διανομή: Summer Classics
Σχολιάστε