My Twitter Feed

18 Μαΐου, 2024

ΕΙΔΗΣΕΙΣ.ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ:

Ο γραμματέας ΠΑΣΟΚ στο νομό -

Παρασκευή, 17 Μαΐου, 2024

Εκλογική επιτροπή και μήνυμα -

Παρασκευή, 17 Μαΐου, 2024

Κόντρα δήμου με διευθύντρια ΔΕ -

Παρασκευή, 17 Μαΐου, 2024

Παππάς: Επικίνδυνη μετεστέγαση -

Πέμπτη, 16 Μαΐου, 2024

Επίσκεψη Κασσελάκη στο Κιλκίς -

Πέμπτη, 16 Μαΐου, 2024

Έντονο προεκλογικό τριήμερο -

Πέμπτη, 16 Μαΐου, 2024

Κιλκίς: Αλληλεγγύη στη Παλαιστίνη -

Τετάρτη, 15 Μαΐου, 2024

24ωρη απεργία στα νοσοκομεία -

Τετάρτη, 15 Μαΐου, 2024

Η (επ)Ανάσταση

Του Νίκου Κωνσταντινίδη*


Οι ομοιότητες ανάμεσα στην αρχαιοελληνική  και τη χριστιανική σκέψη είναι πολλές και γνωστές. Η προχριστιανική σωκρατική άποψη έχει πολλά και κοινά στοιχεία με τη χριστιανική στην ανθρωπολογική και τη φιλοσοφική της διάσταση.

Ο Άδης είναι ήδη γνωστός από τα ομηρικά  χρόνια. Τις πύλες του τις διάβηκαν ήρωες και ημίθεοι για να φέρουν πίσω στη Γη αγαπημένα τους πρόσωπα: Ο Ηρακλής να φέρει την Άλκηστη, ο Ορφέας την Ευρυδίκη κι ο Οδυσσέας να συναντηθεί με τη μάνα του, την Αντίκλεια.

Ο ελληνισμός και ο χριστιανισμός δίχως να ταυτίζονται αποτελούν μια συνεχή και συμπαγή έκφραση: «Ο ελληνισμός είναι ο παρασκευάσας τον κόσμον προς παραδοχήν του Χριστιανισμού», λέει ο Ελ. Βενιζέλος, ενώ ο Σεφέρης συγκρίνοντας τον επιτάφιο του Χριστού με αυτόν του Άδωνη, αναρωτιέται λέγοντας: «Συχνά, όταν πηγαίνω στην ακολουθία της Μεγάλης Παρασκευής, μού είναι δύσκολο να αποφασίσω, αν ο Θεός που κηδεύεται είναι ο Χριστός ή ο Άδωνης».

 Η γιορτή του Άδωνη, τα γνωστά «Αδώνια», γιορτάζονταν κάθε άνοιξη με την αναπαράσταση του θανάτου του. Οι γυναίκες στόλιζαν το νεκρικό κρεβάτι με τον ίδιο τρόπο που στολίζεται στις μέρες μας ο Επιτάφιος του Χριστού: «Δακρύζουν για τον Άδωνη στα όρη οι νερομάνες και τα λουλούδια άλικα βάφονται από τον πόνο», γράφει ο Βίων ο Σμυρναίος.

 Είναι γνωστό πως στην ελληνική ποίηση ξεχωριστή θέση κατέχει η μάνα. Στα ομηρικά χρόνια «βλέπουμε» τη θεά Θέτιδα να περνά ανάμεσα από μοιρολογίστρες για να κλέψει την ψυχή του γιού της Αχιλλέα. «Να ’χα τ’ αθάνατο νερό ψυχή καινούρια να ’χα να σου ’δινα να ξύπναγες για μια στιγμή μονάχα», ηχεί ο θρήνος της χαροκαμένης μάνας στον «Επιτάφιο» του Ρίτσου, ενώ ο Βάρναλης στο ποίημα «Η μάνα του Χριστού», βάζει την Παναγία μοιρολογώντας να λέει: «Η ομορφιά σου βασίλεψε κίτρινη γιέ μου, δε μιλάς, δεν κοιτάς, πως μαδιέμαι γλυκέ μου».

 Όλοι οι θρήνοι, από όλες τις μανάδες της Γης, σμίγουν το Βράδυ της Μεγάλης Παρασκευής με το θρήνο της μάνας του Χριστού, που με  σπαραγμένα τα στήθη ανακράζει: «Ω γλυκύ μου έαρ γλυκύτατόν μου Τέκνον που έδυ σου το κάλλος». «Ω φως των οφθαλμών μου γλυκύτατόν μου Τέκνον πως τάφω νυν καλύπτη». Το Πάσχα, αν και κινητή γιορτή συμπίπτει πάντα με την άνοιξη. Με την επανάσταση της θείας  Φύσης.

 Τα « Θεία Πάθη» ταιριάζουν με τη μοίρα του λαού της Ελλάδας. Του λαού που οδεύει στο θάνατο και τη ζωή πότε με το γέλιο και πότε με το κλάμα: «ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ ο πικρός και ο μόνος/ ο από πριν χαμένος εσύ να ‘σαι. Ποιητής που δουλεύει το μαχαίρι/στο ανεξίτηλο τρίτο του χέρι: ότι Αυτός ο Θάνατος και Αυτός η Ζωή», γράφει  ο Ελύτης στο Άξιον Εστί.

Κι αλλού: «Τα θεμέλιά μου στα βουνά και τα βουνά να σηκώνουν οι λαοί στις πλάτες τους». Πράγματι. Ο λαός της Ελλάδας είναι λαός πολύπαθος. Προδομένος και βασανισμένος στο διάβα των καιρών. Ζει τα πάθη του κι αυτός και μαζί με την Ανάσταση του Χριστού προσδοκά και τη δική του.

 «Και πήραμε την κατηφόρα. Εκεί νιώθεις ελευθερία στα βουνά», γράφει ο Έλιοτ στην «Έρημη χώρα».  Και αναρωτιέσαι: Αν όντως υπάρχουν βουνά στην κατηφόρα;  Αν η Ελευθερία κατοικεί στα ύψη ή στα βάθη; Αν η ελευθερία κατοικεί στο Αρκάδι ή στο Κούγκι. Στο Σούλι ή στη μονή του Μαχαιρά στην Κύπρο. Αν η ελευθερία ζει στα βάθη της ψυχής ή στα περήφανα όρη σαν άκαυτη βάτος…

 Ο Έλιοτ μάλλον εννοεί, πως ο δρόμος για την ελευθερία περνά μέσα από τη θυσία και την κάθοδο στον κάτω κόσμο. Για να αναστηθεί κάτι, πρέπει προηγουμένως να έχει πεθάνει. Ανάσταση υπάρχει μόνον εκεί όπου υπάρχουν νεκροί. Όπου υπάρχουν μνήμες και μνήματα. Όπου ο θάνατος δεν είναι ο φόβος αλλά ο δρόμος. Ο δρόμος της λύτρωσης της ψυχής. Της ψυχής που μένει όρθια σαν τη φλόγα. Και που αυτή ορίζει τη στάση και την αντίστασή μας απέναντι στα δρώμενα. Και ιδίως τώρα. Τώρα, που  η εκκλησία μας γιορτάζει την Ανάσταση, ο λαός μας ζει τη Μεγάλη Παρασκευή…

*Εκπαιδευτικός-συγγραφέας

Σχολιάστε